Χταπόδι με Ντοματίνια, Κάπαρη & Ελιές με Φάβα

Χταπόδι με ντοματίνια, κάπαρη και ελιές με βελούδινη φάβα

Ένα πιάτο που μυρίζει Αιγαίο
Καλοκαίρι σε ένα ελληνικό νησί…

Ο ήλιος κατεβαίνει σιγά-σιγά, τα ασβεστωμένα σοκάκια μοσχοβολούν ζεστό χώμα και θάλασσα και κάπου εκεί, σε μια μικρή ταβέρνα δίπλα στο κύμα, ένα χταπόδι σιγομαγειρεύεται με ντομάτα, κάπαρη, ελιές και λίγο λευκό κρασί.
Από την κουζίνα έρχεται εκείνη η γνώριμη μυρωδιά του σκόρδου και του ελαιολάδου. Στο τραπέζι υπάρχει φρέσκο ψωμί, ένα ποτήρι κρασί και στη μέση ένα μεγάλο πιάτο με βελούδινη φάβα, περιχυμένη με τα ζουμάκια του χταποδιού.
Αυτό είναι για μένα το ελληνικό καλοκαίρι στο πιάτο.

Το χταπόδι είναι από εκείνα τα θαλασσινά που έχουν δεθεί όσο λίγα με τη ζωή και την κουζίνα των νησιών μας. Ψαρεμένο από τους βράχους και τα ρηχά νερά, έγινε με τα χρόνια βασικό κομμάτι της νησιώτικης γαστρονομίας. Ψητό, ξιδάτο, με κρασί ή με ντομάτα, κάθε τόπος έχει τον δικό του τρόπο να το μαγειρεύει.

Και δίπλα του η φάβα, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά όσπρια της ελληνικής κουζίνας. Η παράδοση της καλλιέργειάς της είναι ιδιαίτερα έντονη στα νησιά του Αιγαίου, με τη φάβα της Σαντορίνης να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τροφής που έγινε κομμάτι της τοπικής γαστρονομικής ταυτότητας.

Εδώ οι δύο κόσμοι συναντιούνται.

Η θάλασσα με τη γη.

Το τρυφερό χταπόδι με την απαλή, βελούδινη φάβα.

Τα γλυκά ντοματίνια με την αλμυρή κάπαρη και τις ελιές.

Το λευκό κρασί με το ελαιόλαδο.

Και όλα μαζί δημιουργούν ένα πιάτο απλό, αυθεντικό και βαθιά μεσογειακό.

Ένα πιάτο που δεν χρειάζεται πολλά για να σε ταξιδέψει.

Υλικά

Για το χταπόδι

1 χταπόδι περίπου 1,5 κιλό

300 γρ. ντοματίνια, κομμένα στη μέση

1 ξερό κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές φέτες

2 κ.σ. κάπαρη

2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες

½ κ.γ. ξερό βασιλικό

¼ φλιτζανιού ελαιόλαδο

½ φλιτζανιού λευκό κρασί

½ φλιτζανιού πράσινες ελιές χωρίς κουκούτσι

αλάτι

φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Για τη φάβα

250 γρ. φάβα

1 ξερό κρεμμύδι

2 σκελίδες σκόρδο

1 φύλλο δάφνης

1 λίτρο νερό

χυμός από ½ λεμόνι

1 σφηνάκι ελαιόλαδο

αλάτι

πιπέρι

Εκτέλεση

Ετοιμάζουμε το χταπόδι

Αν χρησιμοποιήσουμε κατεψυγμένο χταπόδι, το αφήνουμε να ξεπαγώσει αργά μέσα στο ψυγείο.

Αν είναι ολόκληρο και ακαθάριστο, αφαιρούμε τα εντόσθια, τα μάτια και το σκληρό ράμφος που βρίσκεται στο κέντρο των πλοκαμιών. Το ξεπλένουμε πολύ καλά.

Σε μεγάλη κατσαρόλα βάζουμε νερό, τους κόκκους μπαχάρι και πιπεριού και τα φύλλα δάφνης. Μόλις πάρει βράση, προσθέτουμε ολόκληρο το χταπόδι.

Σκεπάζουμε, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε για περίπου 40-45 λεπτά, μέχρι να μαλακώσει.

Ο χρόνος είναι ενδεικτικός. Το χταπόδι είναι έτοιμο όταν ένα πιρούνι τρυπά σχετικά εύκολα το πιο χοντρό σημείο.

Το βγάζουμε από την κατσαρόλα, το στραγγίζουμε και το κόβουμε σε κομμάτια ή χωρίζουμε τα πλοκάμια.

Μαγειρεύουμε το χταπόδι με τα ντοματίνια

Σε μια φαρδιά κατσαρόλα ή βαθύ τηγάνι ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο.

Προσθέτουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο και σοτάρουμε σε μέτρια φωτιά μέχρι να μαλακώσουν.

Ρίχνουμε την κάπαρη, τα ντοματίνια και τον βασιλικό.

Σβήνουμε με το λευκό κρασί και αφήνουμε λίγα λεπτά να εξατμιστεί το αλκοόλ.

Προσθέτουμε τις ελιές, λίγο φρεσκοτριμμένο πιπέρι και ελάχιστο αλάτι.

Σκεπάζουμε και αφήνουμε τα ντοματίνια να μαλακώσουν και να βγάλουν τα ζουμάκια τους.

Προσθέτουμε το βρασμένο χταπόδι, σκεπάζουμε και σιγομαγειρεύουμε για περίπου 5 λεπτά, ώστε να ενωθούν όλες οι γεύσεις.

Αν χρειάζεται περισσότερη υγρασία, προσθέτουμε λίγο από τον ζωμό του χταποδιού.

Για τη φάβα

Ξεπλένουμε καλά τη φάβα.

Σε κατσαρόλα βάζουμε το νερό, το κρεμμύδι, το σκόρδο και το φύλλο δάφνης.

Μόλις πάρει βράση, προσθέτουμε τη φάβα.

Αλατοπιπερώνουμε ελαφρά, σκεπάζουμε και σιγοβράζουμε μέχρι να μαλακώσει εντελώς και να χυλώσει.

Προς το τέλος προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού και το ελαιόλαδο.

Αφαιρούμε το δαφνόφυλλο και πολτοποιούμε με ράβδο μπλέντερ μέχρι να γίνει λεία και βελούδινη.

Αν είναι πολύ πηχτή, προσθέτουμε λίγο ζεστό νερό μέχρι να αποκτήσει την υφή που θέλουμε.

 Σερβίρισμα

Απλώνουμε τη ζεστή φάβα σε ένα μεγάλο πιάτο.

Από πάνω τοποθετούμε το χταπόδι με τα ντοματίνια, τις ελιές και την κάπαρη.

Περιχύνουμε με τη σάλτσα του και τελειώνουμε με λίγο καλό ελαιόλαδο και φρεσκοτριμμένο πιπέρι.

Και φυσικά, δίπλα βάζουμε φρέσκο ψωμί.

Γιατί αυτή η σάλτσα… δεν πρέπει να πάει χαμένη!

Μικρά μυστικά για να γίνει τέλειο

 1. Το κατεψυγμένο χταπόδι είναι μια χαρά

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε το κατεψυγμένο. Η κατάψυξη βοηθά στη διάσπαση των μυϊκών ινών και μπορεί να συμβάλει στο να γίνει πιο τρυφερό.

Το σημαντικό είναι να ξεπαγώσει αργά στο ψυγείο.

2. Προσοχή στο αλάτι

Κάπαρη και ελιές έχουν ήδη αρκετό αλάτι. Γι' αυτό αλατίζουμε πολύ προσεκτικά και δοκιμάζουμε στο τέλος.

3. Το κρασί θέλει λίγο χρόνο

Αφού σβήσουμε με το κρασί, δεν σκεπάζουμε αμέσως. Αφήνουμε λίγα λεπτά ώστε να εξατμιστεί το αλκοόλ και να μείνει το άρωμά του.

 4. Μην παραβράσετε τα ντοματίνια

Θέλουμε να μαλακώσουν και να δημιουργήσουν μια όμορφη σάλτσα, αλλά να κρατήσουν και κάποια από τη φρεσκάδα τους.

 5. Το χταπόδι μπαίνει στο τέλος

Αφού έχει ήδη μαλακώσει από το βράσιμο, δεν χρειάζεται άλλο πολύωρο μαγείρεμα. Τα περίπου 5 λεπτά είναι αρκετά για να πάρει τις γεύσεις της σάλτσας.

6. Η φάβα πρέπει να είναι βελούδινη

Η ιδανική φάβα για αυτό το πιάτο δεν πρέπει να είναι ούτε νερουλή ούτε τόσο σφιχτή ώστε να στέκεται σαν πουρές. Θέλουμε μια κρεμώδη, απαλή υφή, ώστε να αγκαλιάζει τη σάλτσα.

7. Μην καλύψουμε τις γεύσεις

Το συγκεκριμένο πιάτο έχει ήδη κάπαρη, ελιές, σκόρδο, βασιλικό, κρασί και ντομάτα. Δεν χρειάζεται πολλά επιπλέον μυρωδικά.

Μικρό μυστικό για ακόμη πιο νόστιμη φάβα

Αν θέλουμε, μπορούμε να ετοιμάσουμε τη φάβα λίγο νωρίτερα και να την κρατήσουμε ζεστή.

Πριν τη σερβίρουμε, την ανακατεύουμε καλά και, αν έχει σφίξει, προσθέτουμε λίγο ζεστό νερό και μια μικρή σταγόνα ελαιόλαδο.

Έτσι επανέρχεται η βελούδινη υφή της.

Ιδέες για το σερβίρισμα

Για ένα όμορφο καλοκαιρινό τραπέζι μπορούμε να το συνοδεύσουμε με:

χωριάτικη σαλάτα ή ντοματοσαλάτα

κρίθινο παξιμάδι

ψητές πιπεριές

βραστά χόρτα με λεμόνι

λεπτοκομμένο αγγούρι με μυρωδικά

φρέσκο ψωμί για τη σάλτσα

Και στο ποτήρι ένα δροσερό λευκό κρασί ταιριάζει υπέροχα.

Διατροφική αξία

Το πιάτο συνδυάζει ζωική και φυτική πρωτεΐνη, ενώ η φάβα προσφέρει σημαντική ποσότητα φυτικών ινών και σύνθετων υδατανθράκων.

Το χταπόδι είναι φυσικά πλούσιο σε πρωτεΐνη και αποτελεί καλή πηγή βιταμίνης Β12, ενώ περιέχει επίσης σημαντικά μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Η φάβα συμπληρώνει διατροφικά το πιάτο με φυτική πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και υδατάνθρακες βραδείας απορρόφησης.

Το ελαιόλαδο προσθέτει πολύτιμα μονοακόρεστα λιπαρά και αποτελεί βασικό κομμάτι της μεσογειακής διατροφής.

Ενδεικτική διατροφική αξία ανά μερίδα

Διατροφικό στοιχείο

Ανά μερίδα*

Ενέργεια ~550-600 kcal

Πρωτεΐνη ~45 γρ.

Υδατάνθρακες ~35-40 γρ.

Λιπαρά ~27-30 γρ.

Φυτικές ίνες ~8-10 γρ.

*Οι τιμές είναι ενδεικτικές και διαφοροποιούνται ανάλογα με την ποσότητα ελαιολάδου, το μέγεθος του χταποδιού και την τελική ποσότητα που αντιστοιχεί σε κάθε μερίδα.

 Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να χρησιμοποιήσω κατεψυγμένο χταπόδι;

Φυσικά. Είναι πολύ καλή επιλογή. Το αφήνουμε να ξεπαγώσει αργά στο ψυγείο πριν το μαγειρέψουμε.

Χρειάζεται να προσθέσω αλάτι στο νερό που βράζει;

Δεν είναι απαραίτητο. Το χταπόδι έχει τη δική του αλμυρή γεύση και εδώ έχουμε επιπλέον κάπαρη και ελιές.

Πώς θα καταλάβω ότι το χταπόδι έχει μαλακώσει;

Τρυπάμε το πιο χοντρό σημείο με ένα πιρούνι. Πρέπει να μπαίνει σχετικά εύκολα.

Μπορώ να βάλω κανονικές ντομάτες αντί για ντοματίνια;

Ναι. Οι ώριμες ντομάτες είναι εξαιρετική επιλογή. Τις κόβουμε σε μικρά κομμάτια και προσαρμόζουμε ανάλογα τον χρόνο μαγειρέματος.

Μπορώ να παραλείψω τις ελιές;

Ναι, αλλά δίνουν μια πολύ ωραία αλμυρή και μεσογειακή νότα στη σάλτσα.

Μπορώ να κάνω τη φάβα από την προηγούμενη ημέρα;

Βεβαίως. Μάλιστα η φάβα διατηρείται πολύ καλά. Όταν ξαναζεσταθεί, μπορεί να χρειαστεί λίγο ζεστό νερό για να επανέλθει η κρεμώδης υφή της.

Τι κάνω αν η σάλτσα βγει πολύ αραιή;

Αφήνουμε το φαγητό για λίγα λεπτά χωρίς καπάκι σε χαμηλή φωτιά, ώστε να συμπυκνωθούν τα υγρά.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω άλλο όσπριο;

Η φάβα είναι ιδανική για τη συγκεκριμένη συνταγή, αλλά αν θέλουμε διαφορετική εκδοχή, μπορούμε να τη σερβίρουμε και με πουρέ από κίτρινα όσπρια. Η κλασική φάβα όμως είναι αυτή που αναδεικνύει καλύτερα το πιάτο.

Προσωπικό σχόλιο

Αυτό είναι από εκείνα τα πιάτα που θέλω να τα φάω αργά.

Να πάρω πρώτα μια κουταλιά από τη βελούδινη φάβα, να πέσει πάνω της λίγη από τη σάλτσα με τα ντοματίνια, να βρω μια ελιά, λίγη κάπαρη και ένα τρυφερό κομμάτι χταποδιού…

Και μετά να πάρω ψωμί.

Γιατί κάποιες σάλτσες δεν φτιάχτηκαν για να μείνουν στο πιάτο. 😉

Κι αν μου ζητούσαν να περιγράψω αυτό το φαγητό με μία μόνο φράση, θα έλεγα:

Είναι το καλοκαίρι της Ελλάδας σε μια μπουκιά. 🌊☀️